Αθήνα
Ένας χρόνος συμπληρώθηκε την Τρίτη, 5 Ιουλίου, από την ημέρα του πρώτου δημοψηφίσματος μετά το 1974, δηλαδή την ημέρα που οι πολίτες κλήθηκαν στις κάλπες για να αποφασίσουν υπέρ ή κατά της πρότασης των θεσμών για τη στήριξη της ελληνικής οικονομίας.
Το αποτέλεσμα, δηλαδή το συντριπτικό «Όχι» που είπε το 61,3%, αιφνιδίασε, προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό, οδήγησε σε παραίτηση τον Αντώνη Σαμαρά από την προεδρία της ΝΔ αλλά, τελικά, δεν εμπόδισε την υπογραφή του τέταρτου μνημονίου, με τη διαπραγμάτευση-θρίλερ της 12ης-13ης Ιουλίου 2015.
Το αποτέλεσμα, δηλαδή το συντριπτικό «Όχι» που είπε το 61,3%, αιφνιδίασε, προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις στο εσωτερικό αλλά και στο εξωτερικό, οδήγησε σε παραίτηση τον Αντώνη Σαμαρά από την προεδρία της ΝΔ αλλά, τελικά, δεν εμπόδισε την υπογραφή του τέταρτου μνημονίου, με τη διαπραγμάτευση-θρίλερ της 12ης-13ης Ιουλίου 2015.
Τι προηγήθηκε της 5ης Ιουλίου;
Έπειτα από μαραθώνιες διαπραγματεύσεις κυβέρνησης-θεσμών, στις 26 Ιουνίουτο τότε Υπουργικό Συμβούλιο, κατόπιν εισήγησης του Αλέξη Τσίπρα, αποφασίζει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για το εάν «πρέπει να γίνει αποδεκτό το σχέδιο συμφωνίας, το οποίο κατέθεσαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στο Eurogroup της 25.06.2015».
Ακολουθεί, τις πρώτες πρωινές ώρες της 27ης Ιουνίου η δήλωση του πρωθυπουργού, με την οποία δεσμεύεται πως θα σεβαστεί το αποτέλεσμα, όποιο και αν είναι αυτό. Είναι προφανές όμως ότι ο Αλ.Τσίπρας τάσσεται υπέρ του «Όχι», καθώς, χαρακτηρίζει την πρόταση των δανειστών ως «αποδοχή μιας αυστηρής λιτότητας δίχως τέλος». Υπέρ του «Όχι» τάσσονται επίσης ο ΣΥΡΙΖΑ, οι ΑΝΕΛ και η ΧΑ, ενώ υπέρ του «Ναι» η ΝΔ, το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι.
Το ΚΚΕ απορρίπτει το δημοψήφισμα, ενώ σε δημόσιες δηλώσεις υπέρ του «Ναι» προχωρούν πρώην πρωθυπουργοί Κώστας Καραμανλής, Κώστας Σημίτης και Γιώργος Παπανδρέου.
Η ανακοίνωση της διεξαγωγής του δημοψηφίσματος παγώνει τους Έλληνες, αλλά και τους ευρωπαίους αξιωματούχους που δείχνουν αμέσως ότι η συνέχεια κάθε άλλο παρά εύκολη θα είναι για το ελληνικό ζήτημα.
«Αποφασίζετε για την παραμονή σας στην Ευρώπη» ήταν τα πρώτα μηνύματα-προειδοποιήσεις από το εξωτερικό. Ηγέτες και κορυφαίοι αξιωματούχοι της ΕΕ, όπως ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζαν Κλοντ Γιούνκερ επαναλαμβάνουν διαρκώς ότι το δημοψήφισμα θα έχει αρνητικές επιπτώσεις και απορρίπτουν τις αιτιάσεις περί τελεσιγράφου εκ μέρους των θεσμών.
Αντιθέτως, ο Φιντέλ Κάστρο απευθύνει επιστολή στήριξης στον Αλέξη Τσίπρα, ενώ θετικές αντιδράσεις καταγράφονται και από άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Υπέρ του δημοψηφίσματος και του «Όχι» τάσσονται, επίσης, αρκετοί οικονομολόγοι όπως οι Πολ Κρούγκμαν και Τζόζεφ Στίγκλιτς.
Οι αντιδράσεις και ο φόβος κορυφώνονται όταν το Eurogroup αποφασίζει να μην παρατείνει το πρόγραμμα στήριξης της Ελλάδας και η ΕΚΤ να μην αυξήσει το ποσό της ρευστότητας που χορηγούσε στις ελληνικές τράπεζες μέσω του ELA.
Το βράδυ της 28ης Ιουνίου, αποφασίζεται το κλείσιμο των τραπεζών για μία εβδομάδα (29 Ιουνίου-6 Ιουλίου) και η επιβολή των capital controls, με ημερήσιο όριο αναλήψεων από τα μηχανήματα αυτόματης ανάληψης μετρητών 60 ευρώ. Οι ουρές ταλαιπωρημένων συνταξιούχων στα ATM, κάνουν το γύρο του κόσμου…
Η ημέρα του δημοψηφίσματος
Μέσα σε αυτό το κλίμα οδηγήθηκε η χώρα στην ημέρα του δημοψηφίσματος. Στις 7 το πρωί της 5ης Ιουλίου οι κάλπες ανοίγουν, με τη συμμετοχή των ψηφοφόρων να φτάνει στο 62,15%. Αίσθηση προκαλεί η μορφή του ψηφοδελτίου, αφού πρώτη επιλογή εμφανίζεται το «Δεν εγκρίνεται».
Αντιθέτως, ο Φιντέλ Κάστρο απευθύνει επιστολή στήριξης στον Αλέξη Τσίπρα, ενώ θετικές αντιδράσεις καταγράφονται και από άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής. Υπέρ του δημοψηφίσματος και του «Όχι» τάσσονται, επίσης, αρκετοί οικονομολόγοι όπως οι Πολ Κρούγκμαν και Τζόζεφ Στίγκλιτς.
Οι αντιδράσεις και ο φόβος κορυφώνονται όταν το Eurogroup αποφασίζει να μην παρατείνει το πρόγραμμα στήριξης της Ελλάδας και η ΕΚΤ να μην αυξήσει το ποσό της ρευστότητας που χορηγούσε στις ελληνικές τράπεζες μέσω του ELA.
Το βράδυ της 28ης Ιουνίου, αποφασίζεται το κλείσιμο των τραπεζών για μία εβδομάδα (29 Ιουνίου-6 Ιουλίου) και η επιβολή των capital controls, με ημερήσιο όριο αναλήψεων από τα μηχανήματα αυτόματης ανάληψης μετρητών 60 ευρώ. Οι ουρές ταλαιπωρημένων συνταξιούχων στα ATM, κάνουν το γύρο του κόσμου…
Η ημέρα του δημοψηφίσματος
Μέσα σε αυτό το κλίμα οδηγήθηκε η χώρα στην ημέρα του δημοψηφίσματος. Στις 7 το πρωί της 5ης Ιουλίου οι κάλπες ανοίγουν, με τη συμμετοχή των ψηφοφόρων να φτάνει στο 62,15%. Αίσθηση προκαλεί η μορφή του ψηφοδελτίου, αφού πρώτη επιλογή εμφανίζεται το «Δεν εγκρίνεται».
Το βράδυ, η ανακοίνωση του αποτελέσματος δείχνει ότι οι δημοσκοπήσεις έπεσαν -και πάλι- έξω, αφού η επικράτηση του «Όχι» είναι συντριπτική (61,31% έναντι και 38,69% που ψήφισαν «Ναι»). Χιλιάδες κόσμου ξεχύνονται στους δρόμους, πανηγυρίζοντας για το αποτέλεσμα...
Το αποτέλεσμα φέρνει σειρά εξελίξεων. Ο Γιάνης Βαρουφάκης εμφανίζεται στις τηλεοπτικές κάμερες με ένα γκρι t-shirt και δηλώνει ότι με το περήφανο «όχι» του ελληνικού λαού, η κυβέρνηση θα τείνει χείρα συνεργασίας με τους εταίρους της. Την επομένη, ωστόσο, υποβάλει την παραίτησή του, αφήνοντας αιχμές προς το Μαξίμου. Αρκετό καιρό μετά, αποκαλύπτει ότι το κλίμα στο πρωθυπουργικό επιτελείο κάθε άλλο παρά ευχάριστο ήταν στο άκουσμα του αποτελέσματος του δημοψηφίσματος.
Η παραίτηση Βαρουφάκη δεν ήταν η μόνη. Το ίδιο το βράδυ του δημοψηφίσματος, ο Αντώνης Σαμαράς ανακοινώνει ότι αποχωρεί από την ηγεσία της ΝΔ, ορίζει μεταβατικό πρόεδρο τον Βαγγέλη Μεϊμαράκη και η διαδικασία εκλογής του διαδόχου του, τελικά αρκετούς μήνες μετά, μπαίνει σε τροχιά.
Ο Αλ.Τσίπρας, από την πλευρά του, μιλά για «γενναία επιλογή», επαναλαμβάνει πως η εντολή του λαού δεν είναι εντολή ρήξης, αλλά διαπραγμάτευσης και συγκαλεί Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Ο Αλ.Τσίπρας, από την πλευρά του, μιλά για «γενναία επιλογή», επαναλαμβάνει πως η εντολή του λαού δεν είναι εντολή ρήξης, αλλά διαπραγμάτευσης και συγκαλεί Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας.
Άμεση είναι και η αντίδραση των Ευρωπαίων που χαρακτηρίζουν το αποτέλεσμα απογοητευτικό και ξεκινούν σειρά διαβουλεύσεων, ενώ Φρανσουά Ολάντ και Ματέο Ρέντσι αναλαμβάνουν διαμεσολαβητές ώστε η Αθήνα να επιστρέψει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς.
Η προσπάθειά τους πέτυχε. Η κυβέρνηση επέστρεψε στη διαπραγμάτευση και έπειτα από μία μαραθώνια συνεδρίαση, στις 13 Ιουνίου, η συμφωνία είναι γεγονός. Η φωτογραφία του Αλ.Τσίπρα αγκαλιά με τον Φρ.Ολάντ μετά το τέλος της συνεδρίασης χαρακτηρίζεται ιστορική, ενώ το «Όχι» του δημοψηφίσματος, αν και είχαν περάσει μόλις οκτώ ημέρες, φαντάζει μακρινό παρελθόν...
Η προσπάθειά τους πέτυχε. Η κυβέρνηση επέστρεψε στη διαπραγμάτευση και έπειτα από μία μαραθώνια συνεδρίαση, στις 13 Ιουνίου, η συμφωνία είναι γεγονός. Η φωτογραφία του Αλ.Τσίπρα αγκαλιά με τον Φρ.Ολάντ μετά το τέλος της συνεδρίασης χαρακτηρίζεται ιστορική, ενώ το «Όχι» του δημοψηφίσματος, αν και είχαν περάσει μόλις οκτώ ημέρες, φαντάζει μακρινό παρελθόν...
Newsroom ΔΟΛ
Read more...
