Στην εξιχνίαση απάτης-μαμούθ, ύψους 9 εκατ. ευρώ, σε βάρος του Δημοσίου και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες προχώρησε η Οικονομική Αστυνομία, έπειτα από πολύμηνη έρευνα.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ. σχηματίστηκε δικογραφία κακουργηματικού χαρακτήρα σε βάρος οκτώ προσώπων, εκ των οποίων ο πρόεδρος της ΜΚΟ έχει ήδη προφυλακιστεί, ενώ εις βάρος του είχε εκδοθεί ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης καθώς και Ερυθρά Αγγελία Αναζητήσεων της INTERPOL για την υπόθεση.
Όπως προέκυψε από την έρευνα, οι εμπλεκόμενοι χρησιμοποίησαν ως «όχημα» για την κακουργηματική απάτη την Μη Κυβερνητική Οργάνωση (ΜΚΟ), η οποία χρηματοδοτήθηκε, κατά το χρονικό διάστημα από το 2000 έως το 2004 από το Δημόσιο για την πραγματοποίηση οκτώ προγραμμάτων αποναρκοθέτησης στη Βοσνία Ερζεγοβίνη, στο Λίβανο και στο Ιράκ, ύστερα από την υπογραφή συμβάσεων πραγματοποίησης προγραμμάτων αναπτυξιακής συνεργασίας.
Ειδικότερα, ασκήθηκαν διώξεις σε βάρος του προέδρου της ΜΚΟ, της συζύγου του, τέως δημοσίου υπαλλήλου, τριών εν ενεργεία διπλωματικών υπαλλήλων και τριών συνταξιούχων δημοσίων υπαλλήλων, που την επίμαχη χρονική περίοδο υπηρετούσαν στην Υπηρεσία Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας (Υ.Δ.Α.Σ.), στην Υπηρεσία Δημοσιονομικού Ελέγχου και Ελεγκτικού Συνεδρίου στο υπουργείο Εξωτερικών.
Κατηγορούνται για τα -κατά περίπτωση- αδικήματα της απάτης σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου, κατά συναυτουργία και κατ’ εξακολούθηση, της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, της ψευδούς βεβαίωσης και απιστίας σχετικά με την Υπηρεσία κατ’ εξακολούθηση, σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου και βάσει του νόμου 4022/2011 για την εκδίκαση πράξεων διαφθοράς πολιτικών και κρατικών αξιωματούχων.
Κατά την παρουσίαση της υπόθεσης ο εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.ΑΣ. Χρήστος Παρθένης επεσήμανε ότι «όπως διακριβώθηκε από την έρευνα οι εμπλεκόμενοι χρησιμοποίησαν ως «όχημα» για την κακουργηματική απάτη την Μη Κυβερνητική Οργάνωση (Μ.Κ.Ο.), η οποία χρηματοδοτήθηκε, κατά το χρονικό διάστημα από το 2000 έως το 2004, από το Ελληνικό Δημόσιο, για την πραγματοποίηση προγραμμάτων αποναρκοθέτησης σε τρίτες χώρες». H έρευνα της Υποδιεύθυνσης Οικονομικής Αστυνομίας ξεπέρασε τους είκοσι μήνες.
Πώς γινόταν η απάτη
Στην ανακοίνωση τονίζεται ότι «το ύψος της χρηματοδότησης της Υπηρεσίας Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας (Υ.Δ.Α.Σ.) του Υπουργείου Εξωτερικών προς τη Μ.Κ.Ο. ανήλθε στα 9 εκατομμύρια ευρώ. Στην πραγματικότητα, όπως προέκυψε από την αστυνομική έρευνα και προκαταρκτική ποινική διερεύνηση, το σύνολο της χρηματοδότησης εκταμιεύτηκε παράνομα, καθώς δεν πληρούνταν οι αναγκαίες προϋποθέσεις. Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το υφιστάμενο πλαίσιο μόνο σε περιπτώσεις ανθρωπιστικής βοήθειας προβλέπεται χρηματοδότηση που να καλύπτει το 100% του προγράμματος».
Ωστόσο, αναφέρεται, «σύμφωνα με τις σχετικές συμβάσεις προγραμμάτων αναπτυξιακής συνεργασίας το ποσό θα κάλυπτε το 75% του συνολικού προϋπολογισμού του προγράμματος, ενώ το υπόλοιπο 25% θα έπρεπε να προέρχεται από συμμετοχή της Μ.Κ.Ο., τουλάχιστον 15% ως ίδια συνεισφορά σε είδος ή σε χρήμα και από τρίτες πηγές, όπως χορηγίες και δωρεές».
Ο κ. Παρθένης πρόσθεσε ότι «για να συγκαλυφθεί η ελλειμματική αυτή συμμετοχή της Μ.Κ.Ο., επινοήθηκε τέχνασμα εικονικών δωρεών. Ειδικότερα οι αλλοδαποί εργαζόμενοι στα προγράμματα αποναρκοθέτησης, όπως για παράδειγμα ναρκαλιευτές, φέρονταν ότι επέστρεφαν στη Μ.Κ.Ο. υπό τη μορφή δωρεάς το 20-30% των φερόμενων αποδοχών τους, τις οποίες η Μ.Κ.Ο. δεν καταχωρούσε, ως όφειλε, στα σχετικά βιβλία που τηρούσε, αλλά αντίθετα τα παρουσίαζε ως ίδια συμμετοχή της, εξασφαλίζοντας έτσι περαιτέρω χρηματοδότηση».
Τόνισε επιπλέον ότι «εκτός από την παραπάνω ιδιότυπη μεθοδολογία, ουσιαστικά ανακύκλωσης του δημοσίου χρήματος, όπως διαπιστώθηκε από την έρευνα, δεν εφαρμόστηκαν επιπλέον διατάξεις της ελληνικής νομοθεσίας σχετικά με τη χρηματοδότηση των Μ.Κ.Ο.»
Συγκεκριμένα, σημείωσε, «δε ζητήθηκε, ως επιβαλλόταν, σε καμία περίπτωση αποναρκοθέτησης, στις χώρες εκτέλεσης των προγραμμάτων, η έγκριση της τοπικής Ελληνικής Πρεσβείας, σχετικά με τη σκοπιμότητα υλοποίησης, οι καταβολές χρηματοδότησης, πραγματοποιούνταν ενώ δεν υποβάλλονταν εκθέσεις προόδου.
γίνονταν δεκτά παραστατικά στην αραβική ή τη σερβική γλώσσα χωρίς να υπάρχει ελληνική μετάφραση, δεν πιστοποιούνταν η υλοποίηση των προγραμμάτων από τις οικείες ελληνικές Πρεσβείες, κάποιες φορές μάλιστα η εκτέλεση τελούσε σε άγνοια των διπλωματών, ενώ, ο έλεγχος των παραστατικών που υποβάλλονταν από τη Μ.Κ.Ο., από πλευράς της αρμόδιας διεύθυνσης της Υπηρεσίας Διεθνούς Αναπτυξιακής Συνεργασίας του Υπουργείου Εξωτερικών, ήταν ανύπαρκτος».
Αξίζει επίσης να αναφερθεί, όπως είπε ο κ. Παρθένης, ότι μέρος των κονδυλίων που εκταμιεύονταν προς την Μ.Κ.Ο. διοχετεύονταν στην κάλυψη μη επιλέξιμων δαπανών, σύμφωνα με τον Ειδικό Οδηγό για τις Μ.Κ.Ο., που δεν σχετίζονταν με λειτουργικά έξοδα για την εκτέλεση των προγραμμάτων, αλλά σε δαπάνες όπως η ενοικίαση γραφείων της Μ.Κ.Ο στην Αθήνα, προμήθεια αναλώσιμων, ακόμα και σε αγορές σε super market, πληρωμή εστιατορίου και parking του αυτοκινήτου ιδιοκτησίας του προέδρου.
Ο ρόλος των δημοσίων υπαλλήλων
Όπως προέκυψε από την έρευνα οι κατηγορούμενοι, εν ενεργεία ή τέως δημόσιοι υπάλληλοι, ανάλογα με την θέση και τα καθήκοντα που κατείχαν την επίμαχη χρονική περίοδο, βεβαίωναν εν γνώσει τους «ψευδώς σε δημόσια έγγραφα σχετικά με την νομιμότητα και κανονικότητα των κονδυλίων που εκταμιεύονταν προς την Μ.Κ.Ο. για την υλοποίηση των προγραμμάτων, ως συμμετοχή του Δημοσίου και προέβαιναν στην σχετική εκκαθάριση και εντολή πληρωμών προς την Μ.Κ.Ο.»
Για την υπόθεση, μετά την ολοκλήρωση της προκαταρκτικής ποινικής διερεύνησης και αστυνομικής έρευνας της Υπηρεσίας Οικονομικής Αστυνομίας και Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, ασκήθηκαν ποινικές διώξεις και παραγγέλθηκε η διενέργεια κύριας ανάκρισης.
Με βούλευμα του Δικαστικού Συμβουλίου Αθηνών, απαγορεύτηκε η εκποίηση περιουσιακών στοιχείων του προέδρου της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης και της συζύγου του, μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της Μ.Κ.Ο. και συγκεκριμένα δύο ακινήτων στους Αμπελόκηπους και δύο στη Ρόδο. Συγχρόνως θα κατασχεθεί και παραδοθεί στον Ο.Δ.Δ.Υ. πολυτελές αυτοκίνητο, περιουσιακό στοιχείο της Μ.Κ.Ο., το οποίο χρησιμοποιούσε κατά τις μετακινήσεις του ο πρόεδρός της.
Ύστερα από αίτημα δικαστικής συνδρομής των ελληνικών δικαστικών Αρχών πραγματοποιήθηκαν έρευνες από τις κυπριακές Αρχές, με την παρουσία αξιωματικών της Υπηρεσίας Οικονομικής Αστυνομίας και Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, σε σπίτια διοκτησίας ή διαμονής του προέδρου και της συζύγου του στην Κύπρο, όπου είχαν μετεγκατασταθεί από τον Αύγουστο του 2013, κατά τις οποίες βρέθηκαν και κατασχέθηκαν: Εγγραφα σχετικά με τη δράση της Μ.Κ.Ο., όπως αρχικές και τελικές εκθέσεις υλοποίησης προγραμμάτων αποναρκοθέτησης και τραπεζικά παραστατικά, πιστωτικές κάρτες, ένας οπτικός δίσκος και μια κινητή μονάδα αποθήκευσης δεδομένων (USB stick).
Παράλληλα σε φερόμενες ως έδρες εταιρικών σχημάτων ιδιοκτησίας του προέδρου της Μ.Κ.Ο. στην Κύπρο, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν έγγραφα, αναφορικά με τη ίδρυση και λειτουργία των εταιρειών αυτών.
Επιπλέον, σε έρευνα που διενεργήθηκε από την υπηρεσία Οικονομικής Αστυνομίας και Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, σε κατοικία ιδιοκτησίας της συζύγου του προέδρου της Μ.Κ.Ο. στη Ρόδο, βρέθηκαν και κατασχέθηκαν, μεταξύ άλλων: Εκθέσεις προόδου και υλοποίησης προγραμμάτων αποναρκοθέτησης, καταστατικά και τραπεζικά παραστατικά αναφορικά με οικονομικές συναλλαγές της Μ.Κ.Ο., φορολογικά στοιχεία, τραπεζικές κάρτες, εξωτερικές μονάδες αποθήκευσης δεδομένων, καθώς και, χειρόγραφες σημειώσεις,
Επίσης, σε έρευνα που διενεργήθηκε από την 4η Ειδική Ανακρίτρια του Πρωτοδικείου Αθηνών, με τη σύμπραξη αξιωματικών της Υποδιεύθυνσης Οικονομικής Αστυνομίας, σε διαμερίσματα και αποθήκη στους Αμπελόκηπους, ιδιοκτησίας της συζύγου του προέδρου της Μ.Κ.Ο., βρέθηκαν και κατασχέθηκαν: Αποδείξεις ανταλλακτηρίων συναλλάγματος, τραπεζικά παραστατικά, αλληλογραφία, επαγγελματικές κάρτες, χειρόγραφες σημειώσεις, κλειδιά τραπεζικής θυρίδας, τραπεζικά βιβλιάρια, τρεις σφραγίδες του Υπουργείου Ανάπτυξης (εκ των οποίων μία στρογγυλή),λειόκανο κυνηγετικό τυφέκιο μάρκας SAIGA-410 με γεμιστήρα που περιέχει τέσσερα φυσίγγια, περίστροφο μάρκας «Σμιθ εντ Γουέσον», κουτί με πενήντα φυσίγγια διαμετρήματος 38 mm special, καθώς και ξίφος.
