Η ειδική εισφορά θα επιβληθεί στα επιδόματα επικίνδυνης εργασίας, στα ποσά των τόκων καταθέσεων τα οποία υπερέβησαν τα 250 ευρώ το 2012, στους τόκους από έντοκα γραμμάτια, ομόλογα και REPOS, στα κέρδη από πωλήσεις μετοχών, μεριδίων αμοιβαίων και εταιρικών μεριδίων, στα μερίσματα ανωνύμων εταιριών και ΕΠΕ, στις αμοιβές και τους μισθούς των διοικητικών συμβουλίων των ανωνύμων εταιριών, στα εισοδήματα από την εκμετάλλευση φωτοβολταϊκών συστημάτων, καθώς και στα ποσά επιδοτήσεων και αποζημιώσεων που δόθηκαν επί της αγροτικής παραγωγής.
Το υπουργείο Οικονομικών έχει θεσπίσει διάταξη με την οποία προβλέπεται ότι από φέτος είναι υποχρεωτική η δήλωση όλων των παραπάνω εισοδημάτων, τα οποία είτε απαλλάσσονται από τον φόρο είτε φορολογούνται αυτοτελώς.
Τα εισοδήματα αυτά, από τη στιγμή που θα δηλωθούν υποχρεωτικά, θα συναθροιστούν με τα υπόλοιπα ποσά εισοδημάτων (από μισθούς, συντάξεις, ακίνητα, επιχειρήσεις κ.λπ.) που θα δηλώσουν οι φορολογούμενοι.
Στις περισσότερες περιπτώσεις το άθροισμα όλων αυτών των εισοδημάτων θα είναι μεγαλύτερο των 12.000 ευρώ, οπότε οι φορολογούμενοι θα υποχρεώνονται να πληρώσουν, για το συνολικό ποσό όλων των εισοδημάτων τους, ειδική εισφορά αλληλεγγύης, η οποία θα υπολογίζεται με συντελεστές 1% έως 4%.
Ειδικότερα, η εισφορά αλληλεγγύης θα ανέρχεται σε 1% για συνολικό ποσό ετήσιου εισοδήματος από 12.000 έως 20.000 ευρώ, σε 2% για συνολικό ετήσιο εισόδημα από 20.001 έως 50.000 ευρώ, σε 3% για ετήσιο εισόδημα από 50.001 έως 100.000 ευρώ και σε 4% για ετήσιο εισόδημα άνω των 100.000 ευρώ.
Τα μόνα φοροαπαλλαχθέντα ή αυτοτελώς φορολογηθέντα ποσά τα οποία είναι υποχρεωτικό να δηλωθούν φέτος αλλά δεν πρόκειται να επιβαρυνθούν με ειδική εισφορά αλληλεγγύης είναι οι αποζημιώσεις απολύσεων, τα εφάπαξ που χορήγησαν τα ασφαλιστικά ταμεία σε όσους συνταξιοδοτήθηκαν καθώς επίσης και ορισμένα επιδόματα που, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, δεν αποτελούν εισόδημα, όπως το διατροφικό επίδομα, το επίδομα τυφλότητας, το επίδομα τοκετού, τα επιδόματα λουτροθεραπείας, εισπνευσοθεραπείας, αεροθεραπείας, ενεσοθεραπείας κ.λπ.
Η εγκύκλιος Θεοχάρη
Όλα τα παραπάνω διευκρινίζονται σε εγκύκλιο που εξέδωσε πρόσφατα ο γενικός γραμματέας Δημοσίων Εσόδων, κ. Χ. Θεοχάρης. Σύμφωνα, ειδικότερα, με τα όσα αναφέρονται στην εγκύκλιο:
1) Στους κωδικούς 659-660 του πίνακα 6, στην τρίτη σελίδα της φετινής φορολογικής δήλωσης πρέπει να αναγραφούν υποχρεωτικά όλες οι παρακάτω κατηγορίες εισοδημάτων αυτοτελώς φορολογούμενων, ώστε να υπαχθούν σε ειδική εισφορά αλληλεγγύης:
-Οι τόκοι καταθέσεων τραπεζών, μόνο εφόσον υπερέβησαν συνολικά το ποσό των 250 ευρώ κατά το έτος 2012.
-Οι τόκοι έντοκων γραμματίων και ομολόγων του Δημοσίου.
-Οι τόκοι από ομολογίες που εκδίδονται από εταιρίες ή επιχειρήσεις που εδρεύουν στην Ελλάδα.
-Οι τόκοι ομολογιακών δανείων που εκδίδονται στην αλλοδαπή.
-Κάθε είδους αμοιβή των μελών των Δ.Σ., τα μερίσματα, κέρδη, εισοδήματα από πράξεις RΕΡOS.
- Το εξωιδρυματικό επίδομα και το ποσό με το οποίο προσαυξάνεται η σύνταξη τυφλών (όχι ολικά τυφλών) και προσώπων με απόλυτη αναπηρία κάτω από 80%.
- Οι συντάξεις αλλοδαπής προέλευσης που φορολογούνται μόνο στην αλλοδαπή.
- Οι συντάξεις και τα επιδόματα που καταβλήθηκαν στις πολύτεκνες μητέρες.
- Τα κέρδη από την πώληση μετοχών εισηγμένων και μη εισηγμένων στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών.
- Τα ειδικά επιδόματα επικίνδυνης εργασίας.
- Τα μερίσματα ημεδαπών και αλλοδαπών ναυτιλιακών εταιριών.
3) Στα εισοδήματα που απαλλάσσονται από το φόρο και πρέπει να δηλωθούν υποχρεωτικά, προκειμένου να επιβαρυνθούν με ειδική εισφορά αλληλεγγύης, περιλαμβάνονται επίσης:
- το ΕΚΑΣ, το οποίο πρέπει να δηλωθεί στους κωδικούς 305-306 του πίνακα 6
- το επίδομα ανεργίας, το οποίο πρέπει να δηλωθεί στους κωδικούς 661-662 του πίνακα 6
- τα ποσά των επιδοτήσεων και των αποζημιώσεων επί της γεωργικής παραγωγής, τα οποία πρέπει να δηλωθούν στους κωδικούς 995-996.
Πότε και πώς εξαιρούνται οι άνεργοι
Οι άνεργοι που θα δηλώσουν για το 2012 ετήσια εισοδήματα μεγαλύτερα των 12.000 ευρώ θα έχουν τη δυνατότητα να εξαιρεθούν από την επιβολή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης εκ των υστέρων, δηλαδή αφού πρώτα κληθούν να πληρώσουν την εισφορά με το εκκαθαριστικό της φορολογικής τους δήλωσης.
Για να απαλλαγεί φέτος ένας άνεργος από την επιβολή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, θα πρέπει να πληροί αθροιστικά τις ακόλουθες προϋποθέσεις:
α) Να λαμβάνει επίδομα ανεργίας από τον ΟΑΕΔ ή να είναι εγγεγραμμένος στο μητρώο των ανέργων του ΟΑΕΔ για τουλάχιστον 12 συνεχόμενους μήνες, ούτως ώστε να χαρακτηρίζεται μακροχρόνια άνεργος. Οι προϋποθέσεις αυτές πρέπει να συντρέχουν στο πρόσωπό του την 30ή Απριλίου 2013. Συνεπώς, μακροχρόνια άνεργος, για την εφαρμογή του νόμου κατά το οικονομικό έτος 2013 νοείται αυτός που είναι συνεχόμενα εγγεγραμμένος στον ΟΑΕΔ, τουλάχιστον από 30/4/2012 έως και 30/4/2013.
β) Να μην έχει, κατά το χρόνο υπολογισμού και επιβολής της εισφοράς «πραγματικά εισοδήματα», γεγονός το οποίο οφείλει να δηλώσει υπεύθυνα ο φορολογούμενος, μαζί με την αίτηση απαλλαγής του από την εισφορά που θα υποβάλει στη ΔΟΥ μετά τη λήψη του εκκαθαριστικού σημειώματος. Η υπεύθυνη δήλωση θα ελεγχθεί κατά την υποβολή της φορολογικής δήλωσης το επόμενο οικονομικό έτος (το 2014).
Διευκρινίζεται ότι «πραγματικά εισοδήματα» εννοούνται τα εισοδήματα από ακίνητα, εμπορικές επιχειρήσεις, ελευθέρια επαγγέλματα, κινητές αξίες και γεωργικές δραστηριότητες κι όχι τα εισοδήματα που προέρχονται από μισθούς. Στην έννοια του «πραγματικού εισοδήματος» δεν περιλαμβάνονται τα εισοδήματα που προσδιορίζονται με βάση τα τεκμήρια, δηλαδή με βάση τις ετήσιες «αντικειμενικές δαπάνες διαβίωσης» και τις ετήσιες «δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων».
Τι ισχύει για αναπήρους, εφάπαξ, αποζημιώσεις
Από την επιβολή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, εξαιρούνται, για όλα τους τα εισοδήματα, οι κινητικά ανάπηροι με ποσοστό αναπηρίας από 80% και άνω. Τα άτομα με κινητική αναπηρία 80% ακριβώς εξαιρούνται μόνο από την εισφορά και όχι από την επιβολή του φόρου εισοδήματος, ενώ τα άτομα με κινητική αναπηρία άνω του 80% εξαιρούνται και από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης και από το φόρο εισοδήματος.
Το γεγονός αυτό πρέπει να δηλώνεται υπεύθυνα, από τον ίδιο τον φορολογούμενο, στην περίπτωση 19 του πίνακα 2 της πρώτης σελίδας της δήλωσης (έντυπο Ε1) στους κωδικούς 913-914.
Από την επιβολή της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης εξαιρούνται και οι ακόλουθες περιπτώσεις εισοδημάτων:
- η αποζημίωση λόγω λύσης εργασιακής σχέσης
- τα εφάπαξ των ταμείων πρόνοιας και των ασφαλιστικών οργανισμών,
- οι αμοιβές υπαλλήλων της Ε.Ε.
Τα παραπάνω ποσά πρέπει να δηλωθούν στους κωδικούς 657-658 του πίνακα 6 της φορολογικής δήλωσης, προκειμένου κατά την εκκαθάριση να μην υπολογιστεί γι’ αυτά η ειδική εισφορά αλληλεγγύης.
-Οσα επιδόματα-βοηθήματα δεν φέρουν τα απαραίτητα γενικά εννοιολογικά χαρακτηριστικά του εισοδήματος, όπως είναι το διατροφικό επίδομα, το επίδομα τυφλότητας, το επίδομα τοκετού, τα επιδόματα λουτροθεραπείας, εισπνευσοθεραπείας, αεροθεραπείας, ενεσοθεραπείας κ.λπ.
